Geen categorie

Windmolens en zonnevelden, waar in Rheden?

De plannen voor het plaatsen van windturbines en zonnevelden zijn nu bekend. Die zijn te lezen in de voorlopige concept-RES Arnhem-Nijmegen. Wat Regionale Energie Strategie (RES) is, heb ik al eens beschreven in dit artikel.

Voor de gemeente Rheden is dit de oogst:

deel van plaatje uit Voorlopig concept bod RES-regio Arnhem Nijmegen
  • De Beemd Velp
    • EZ.19: ca 4 hectare zonnevelden: nabij de steenfabriek of kasteel Biljoen in het weiland?
    • WZ.6: 5 windturbines 
  • Soerense Broek Spankeren
    • Z.4:  ca 20 hectare zonnevelden
  • Andere initiatieven via “handreiking energie en landschap”
    • 2 windturbines bij Soerense Broek Spankeren
    • Zonneveld De Bocht Dieren, ca 1 hectare
    • Zonneveld A348 Ellecom, ca 6 hectare

Maar laten we in dit kader ook niet WZ.5 vergeten in de gemeente Duiven. Daar staan 11 windturbines gepland en die staan aansluitend aan de overkant van de IJssel.

En bij Spankeren nabij Soerense Broek ter hoogte van Laag Soeren en richting Eerbeek kunnen ze zich verheugen op het bod van Brummen. Die hebben hun plannen vervat in de RES Cleantech Regio: daar staan 4 windturbines gepland.

RES in beeld

Het fantastische initiatief “RES in beeld” probeert een beeld te geven van de RES-sen. Voor Rheden bestaat er een eigen pagina.

Voorbeeld van 5 240 meter hoge windturbines bij De Beemd, bron Res in beeld

Als iemand drone-opnames heeft van de gebieden, deel ze dan met RES in beeld. Zij kunnen daar de geplande zonnevelden en windturbines in monteren.

Draagvlak

Het is nu aan de gemeentes om de plannen aan de man te brengen. Niet om te beoordelen of de plannen goed zijn, maar om er draagvlak voor te vinden, bijvoorbeeld door inwoners te laten participeren.

Hiervoor is een heuse nieuwe tafel bedacht: de participatietafel. Deelnemers aan deze tafel zijn afkomstig van onder andere gemeenten, energie-coöperaties, Natuur en Milieu Gelderland, ontwikkelaars, inwoner en landbouworganisaties. Zij denken mee en adviseren over participatie in de brede zin van het woord en delen hun kennis en inzichten over de belangen en motieven. Zo wordt ouderwets degelijk een campagne voorbereid.

Het klimaatplatform

Landelijk hebben de RES-sen ondersteuning en bewaking van het klimaatberaad of klimaatplatform. Ik heb vorige week 12 juni een paar uurtjes vrijgenomen en een webinar van dit klimaatplatform gevolgd.

Dit is terug te zien via https://www.wearelive.nu/nl/klimaatplatform-res/

De webinar werd geleid door Ed Nijpels. Het is de 1 na laatste in de serie van 7 over hoe we in Nederland het Klimaatakkoord gaan uitvoeren. Er deden ongeveer 400 mensen aan mee en het was duidelijk bedoeld voor mensen die er beroepshalve mee bezig zijn: wethouders, ambtenaren, consultants.

Even in het kort wat ik ervan meekreeg.

De biedingen van de regio’s (de RES-sen) zijn op koers en de doelstelling 35TWh lijkt gehaald te gaan worden. Het indelen van het land in de verschillende energieregio’s lijkt geweldig goed te werken voor het doorzetten van deze plannen. Iedereen die eraan meewerkt is enthousiast en voelt zich vernieuwend. Nijpels sloeg zichzelf stevig op de borst.

Over een basale zaak, de democratische toets, werd een vraag gesteld waarbij mijn antwoord (Referendum organiseren) zelfs werd aangehaald door de quizleider met de vraag aan Nijpels “Is dat iets?” (41:40 in de video):

screenshot van vraag en antwoord tijdens de webinar

Nijpels greep gelijk in en ging hier volledig aan voorbij.

Ondanks de trots van Nijpels over het RES-proces is er nu bezorgdheid bij de RES-sers over wat de burger van de plannen gaat vinden. En hier was de hele webinar op gericht: hoe krijgen we de inwoners en raadsleden mee met onze plannen? En dan zou je verwachten dat hiervoor een goede onafhankelijk voorlichtingscampagne wordt opgezet. Want laten we wel wezen, bijna niemand kent RES! Rheden Rationeel probeert hierbij te helpen met voorlichting over het proces en de feiten.

De huidige voorlichting die de burgers krijgen over duurzame energie komt vooral van reclames zoals van energiemaatschappijen en oliemaatschappijen.

Reclame van Vattenval, voor het nieuwe paradijs

Ook milieuorganisaties doen een duit in het zakje. Onderstaand is een mooi voorbeeld van misleidende informatie:

En in Rheden via de facebook-pagina van Rheden Energiek

Tool voor massaparticipatie

Uiteindelijk draaide de webinar om het feit dat Nijpels de gemeentes wil sturen in een bepaalde richting om draagvlak bij de inwoners te krijgen. Niek Mouter, assistent professor van TU/Delft, heeft een commerciële tool (app of website) ontwikkeld waar Ed Nijpels veel vertrouwen in heeft. Een belangrijk deel van deze webinar werd gebruikt om deze (betaalde) tool voor massaparticipatie te promoten.

Een gemeente kan de tool voor zijn burger aanschaffen. Als de burger gebruikt maakt van die tool, komt hij in een soort spelscenario terecht waarin hij keuzes moet maken over wat hij belangrijk vindt. Zo krijg je, in een hypothetisch voorbeeld, de vraag: “Als je 100 euro moet verdelen over zon en wind. Hoeveel zet je dan in op zon en hoeveel op wind?” Er kan bijvoorbeeld uitkomen dat de mensen gemiddeld 80 euro inzetten op zon en 20 op wind. De wethouder kan dan zeggen dat de burgers vooral zonnevelden willen en minder graag wind. Dit vragenspel duurt ca een half uur en is vraaggestuurd met een uitkomst die binnen de kaders van het Klimaatakkoord valt. Als maar voldoende mensen hebben meegedaan kan de wethouder zijn participatietaak afvinken. De assistent professor kreeg de beste gratis reclame die hij zich maar kon wensen voor zijn tool. Het zou me niet verbazen als we binnenkort hier in Rheden meer van zullen horen.

Dat op deze manier vooral meningen worden gepeild, die op gevoelens zijn gebaseerd en niet op kennis maakt het een nuttige onderbuikgevoelmeter. Hieraan voorafgaand zou je gewoon een goede onafhankelijke informatiecampagne behoren te geven!

Want wat antwoorden mensen als ze vragen moeten beantwoorden over zon en wind en kennis hierover ontbreekt. Als ze niet weten dat:

  • een windturbine van 5,6 MW evenveel elektriciteit opwekt als 23 hectare zonneveld, bijvoorbeeld omdat ze denken dat 1 hectare daarvoor volstaat?
  • als je voor zonnevelden kiest, je het grootste deel van de tijd je stroom ergens anders vandaan moet halen?
  • de met veel overheidsgeld opgewekte stroom steeds vaker waardeloos is, omdat het niet is afgestemd op de vraag en je zelfs geld toe krijgt als je stroom afneemt (negatieve stroomprijs)?
  • de eerste 10 jaar bij de overgang van gas naar zon en wind er juist meer fossiele brandstof wordt verstookt en dus meer CO2 wordt opgewekt?
  • ze er een versnipperd geïndustrialiseerd landschap voor terugkrijgen?
  • het leidt tot torenhoge energierekeningen?

Onderstaand is een screenshot van een daadwerkelijk met deze tool uitgevoerde peiling:

Screenshot van de tool die is ingezet in de gemeente Zuidwest Friesland

Lichtpuntjes

Dat de overheid zijn inwoners zo beperkt informeert is om moedeloos van te worden, maar er zijn wat lichtpuntjes.
Ook Marjan Minnesma van Urgenda, net als Michael Moore met zijn kritische documentaire Planet of the humans, keert zich tegen houtstook in biomassacentrales en kiest voor gas https://nos.nl/artikel/2337270-urgenda-activist-minnesma-stop-subsidie-biomassa.html. Hopelijk ziet ze snel in dat ook zon en wind rampzalig zijn om de klimaatdoelen te behalen.

Inmiddels is de meerderheid van de Eerste Kamer tegen biomassa, zie https://www.nporadio1.nl/politiek/19892-eerste-kamer-zet-streep-door-miljardensubsidie-biomassa. Een jaar geleden stemden ze nog voor.

De provinciale staten in Friesland, Overijsel en Brabant krabben zich achter de oren: https://www.bd.nl/brabant/brabantse-politiek-wil-tijdelijke-stop-op-zonneweides~a2582802/.

Het kabinet houdt nog vast aan het Klimaatakkoord en de bijbehorende subsidies op o.a. houtstook. Want biomassa is de grootste pijler onder het klimaatakkoord. Vele miljarden gemeenschapsgeld worden daarmee zinloos verbrand. En zo rollen de RES-sen nog wel even door.

De gemeenteraad kan uiteindelijk het bod goed- of afkeuren. Hopelijk staan de raadsleden ook open voor nieuwe inzichten.

Roelof Meijer

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *